Most Św. Rocha

Poznań (565 000 mieszk.) Miasto wojewódzkie (siedziba województwa wielkopolskiego), powiatowe i powiat grodzki, leży nad Wartą. Historyczna stolica Wielkopolski. Wielki ośrodek przemysłowy, jeden z głównych w kraju ośrodków handlowo-finansowych (słynne targi), naukowych i kulturalnych (szczególnie kultury muzycznej – nazywany jest „muzyczną stolicą Polski”) i turystycznych. Ważny węzeł kolejowy i drogowy; Międzynarodowy Port Lotniczy im. Henryka Wieniawskiego (Poznań-Ławica) na zachód od centrum miasta. Szkoły wyższe, w tym Uniwersytet im. Adama Mickiewicza (założ. 1919), Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego, Uniwersytet Przyrodniczy, Politechnika Poznańska, Akademia Ekonomiczna, Akademia Wychowania Fizycznego, Akademia Muzyczna, Akademia Sztuk Pięknych. Oddział Polskiej Akademii Nauk, instytuty naukowo-badawcze. Biblioteki. Wydawnictwa. Teatry. Opera, filharmonia, słynne chóry chłopięce, konkursy skrzypcowe im. Wieniawskiego. Muzeum Narodowe (jego oddziałami są m.in. Muzeum Instrumentów Muzycznych, Muzeum Historii Miasta Poznania, Muzeum Etnograficzne), Muzeum Archeologiczne, Wielkopolskie Muzeum Wojskowe, Muzeum Motoryzacji. Wielkopolski Park Zoologiczny, Ogród Botaniczny, Palmiarnia.

W VIII-IX w. gród obronny Polan, X w. gród książęcy Mieszka I, tu 968 erygowano pierwsze polskie biskupstwo. W XII-XIV w. siedziba książąt dzielnicowych, prawa miejskie 1230 (miasto na prawym brzegu Warty) i 1253 (na lewym brzegu Warty). W Polsce przedrozbiorowej Poznań był stolicą prowincji wielkopolskiej. Od 1793 (z przerwą 1807-15) znajdował się pod zaborem pruskim, jako Posen. Po powstaniu wielkopolskim 1918/19 powrócił do Polski, w 1921 powstały Targi Poznańskie (od 1925 międzynarodowe). Podczas okupacji hitlerowskiej Poznań był wcielony do Rzeszy. Krwawo stłumione wystąpienia mieszkańców Poznania (28 VI 1956), skierowane przeciwko władzy komunistycznej, przeszły do historii jako poznański czerwiec.

Poznań jest jednym z najważniejszych w kraju zespołów zabytkowych. Na Ostrowie Tumskim (wyspa między odnogami Warty, miejsce najstarszego poznańskiego grodu) wznosi się gotycka katedra św. św. Piotra i Pawła, w niej sarkofag Mieszka I i Bolesława Chrobrego, pierwszych historycznych władców Polski. Centrum średniowiecznego Starego Miasta stanowi rozległy Stary Rynek, pośrodku którego stoi wspaniały renesansowy Ratusz. W pobliżu Rynku znajduje się poznańska Fara, dawny kościół Jezuitów, najpiękniejsza świątynia barokowa Poznania, wnętrze imponuje bogactwem wystroju i monumentalnością; sąsiednie dawne kolegium jezuickie jest dziś siedzibą Urzędu Miasta. Świetnym zabytkiem Starego Miasta jest także renesansowy pałac Górków. Ponadto na obszarze Poznania znajdują się inne kościoły i zespoły klasztorne, gotyckie, renesansowe i barokowe, pałace barokowe i klasycystyczne, budowle użyteczności publicznej, zabytkowe kamienice. Pamiątką panowania pruskiego jest przyciężki neoromański Zamek Cesarski z początków ubiegłego stulecia.

Interesującą wizytówkę najnowszej architektury stanowi, położone na południe od Starego Miasta, Centrum Handlu, Sztuki I Biznesu „Stary Browar”. Na południowy zachód od Starego Miasta znajduje się dworzec kolejowy Poznań Główny, jeden z największych w Polsce. Sąsiadują z nim rozległe tereny Międzynarodowych Targów Poznańskich.

Poznań wyróżnia się dużą powierzchnią terenów zielonych i wzorowym ich zagospodarowaniem. Lasy zajmują 12% powierzchni miasta i są udostępnione jako parki leśne.

Unikatową ciekawostką Poznania są hucznie obchodzone imieniny ulicy Święty Marcin (11 listopada), z pochodami przebierańców i specjalnie na to święto wypiekanymi sławnymi rogalami świętomarcińskimi.

Poznań jest jedynym polskim miastem wymienionym w naszym hymnie narodowym.